Vol unieke beelden, foto's en een wekelijkse video

Oorlog is een bijzondere situatie. Het leed dat mensen dan moeten doormaken is vaak ongekend. Dat besef je overigens pas vaak als je het zelf mee maakt. Nederland kent het geluk al sinds 1945 op eigen grond geen oorlogssituatie te hebben gehad. Gelukkig maar!  Maar velen weten ook niet meer wat het is om je vrijheid te verliezen en nemen aan dat het iets vanzelfsprekends is.

Soms levert oorlog ook goede zaken op. De dwang om op je vijand vooruit te lopen, leveren uitvindingen op die, hoewel in eerste instantie gevaarlijk en bedreigend, later in het burgerleven ook goede toepassingen kent. Zo heeft de geneeskunde vooral na de 1e Wereldoorlog een enorme vlucht genomen.

Deze club is opgezet vanuit educatieve gronden en vooral om niet te vergeten. Om te blijven beseffen dat "je mening kunnen geven" niet altijd vanzelfsprekend is. Als mens moet je daar soms voor vechten, soms zelfs voor sterven.

Dagelijks zal een of meerdere foto's geplaatst gaan worden en in het weekend een nieuwe video. Door dit te doen hoop ik een beeld en gevoel te geven voor alles wat we kwijt waren, weer terug gekregen hebben, maar wat we gemakkelijk opnieuw weer kunnen verliezen!

 - - - = = o 0 o = = - - -

 

De bekendste foto van Karl-Heinz Kracht zie je hier. Gezeten op zijn tank, fotografeert Kracht hoe hij op donderdag 21 september 1944 over de herwonnen Rijnbrug rijdt.

Links en rechts van de weg liggen de wrakstukken van de colonne van SS-Hauptsturmführer Viktor Gräbner die op maandag 18 september had geprobeerd om door de Britse linies heen te breken. Vrijwel de gehele colonne werd door de Britten vernietigd.

Opmerkelijk detail: op de brug lopen evacuées vanuit Arnhem Zuid naar het noorden.Arnhem Zuid werd door de Duitsers op donderdag 21 september geëvacueerd.

Kazematten Kornwerderzand in vogelvlucht

Enkele kilometers uit de Friese kust liggen de beroemde kazematten van Kornwerderzand op de Afsluitdijk. Het is de enige plek in Europa waar in de meidagen van 1940 de Duitse Blitzkrieg vastliep. Slechts 225 Nederlandse soldaten wisten zo’n 17.000 Duitsers tegen te houden. Een verhaal om trots op te zijn. Een vlucht boven de Kazematten van Kornwerderzand.

De Hr.Ms. C was een Nederlandse mijnenveger van de A-klasse. Het schip werd gebouwd door de Rijkswerf Willemsoord in Den Helder.

Tijdens het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog diende de C in Nederlands-Indië. Om te voorkomen dat het schip in vijandelijke handen zou vallen werd het op 6 maart 1942 door de eigen bemanning onklaar gemaakt en tot zinken gebracht in de haven van Soerabaja.

Na de verovering van Soerabaja werd de C door de Japanse strijdkrachten gelicht. De Japanse Keizerlijke Marine repareerde het schip en nam het op 8 april 1943 in dienst als hulponderzeebootjager Cha 116 De bewapening van het schip werd veranderd van 2 x 12 mm mitrailleurs naar 1 x 47 mm, 3 x 25 mm 1 x 13 mm mitrailleurs en 8 dieptebommen. Het schip werd in de nacht van 13 op 14 november 1944 in de baai van Manilla tot zinken gebracht door een Amerikaans vliegtuig van de op een vliegdekschip geplaatste Task Force 38.

Het oorlogsschip voer op 13 mei 1940 vanuit Den Helder de Waddenzee op om de kop van de dijk onder vuur te nemen. Zijn positie was precair, omdat er in de vaargeul ‘De Dove Balg’ weinig manoeuvreerruimte was en er elk moment Duitse jagers konden opduiken.

De Johan Maurits kon zijn positie niet al te lang handhaven, maar was toch in staat om het Duitse geschut met 91 schoten, afgevuurd vanaf een afstand van 18,5 kilometer, het zwijgen op te leggen. Dat gebeurde  in de ochtend van 14 mei. Na deze actie zette het schip koers naar Den Helder om later die dag uit te wijken naar Engeland. Helaas werd de kanonneerboot  voor de kust van Callantsoog tot zinken gebracht door Duitse bommenwerpers, waarbij zeventien bemanningsleden om het leven kwamen.

Diezelfde dag, 14 mei 1940, dreven de Duitse soldaten de bevolking van Cornwerd samen in de plaatselijke kerk. Waarschijnlijk was het de bedoeling om hen bij een volgende aanval als menselijk schild te gebruiken. Maar die volgende aanval bleef uit. Voor Nederland was de oorlog al verloren. Het Nederlandse leger capituleerde na het vernietigende bombardement van Rotterdam dat eveneens op 14 mei plaatsvond, in de vroege middag. Het nieuws over de capitulatie kwam hard aan bij de Nederlandse soldaten die stand hadden gehouden bij Kornwerderzand. Zij hadden zich opgemaakt voor een langdurig beleg en blaakten van vertrouwen. Maar hun meerdere, Kapitein Boers, commandant van Stelling Kornwerderzand, bevestigde de overgave door zich met een witte vlag richting Wons te begeven. Niet veel later trokken de Duitse troepen over de Afsluitdijk richting Noord-Holland.

Tijdens de mobilisatie van 28 augustus 1939 werd de Wonsstelling ingericht en werden de kazematten van Kornwerderzand bemand. Bij de kazematten stond nog een houten werkhotel dat was gebruikt voor de aanleg van de Afsluitdijk en het sluizencomplex. Dit werd in de meidagen van 1940 als extra voorzorgsmaatregel in brand gestoken. De woningen van het Waterstaatpersoneel werden opgeblazen om het Nederlandse leger vanuit de kazematten een zo vrij mogelijk schootsveld te bieden.

De manschappen van de Wonsstelling zagen tijdens de eerste oorlogsdagen al terugtrekkende Nederlandse eenheden passeren. Deze werden op de voet gevolgd door de voorhoede van de Duitse troepen. Op 11  Mei 1940 bereikte de eerste Duitse cavaleriedivisie, onder leiding van Generaal-Majoor Feldt, de kop van de Afsluitdijk. Daar moest eerst de Wonsstelling worden ingenomen, een zwakke,  geïmproviseerde verdedigingslinie rond de toegang tot de Afsluitdijk. Er werden landerijen onder water gezet en er werd geschut ondergebracht in de haastig opgetrokken aarden kazematten, die deze naam nauwelijks verdienen. De stelling werd vrij snel uitgeschakeld. De meeste Nederlandse militairen wisten te ontsnappen naar Medemblik en Enkhuizen.

Om de kop van de Afsluitdijk nader te verkennen, trokken de Duisters verder, richting Kornwerderzand, waar ze al snel onder vuur werden genomen. Ze trokken zich terug. Lang zou dit niet duren, was de verwachting, want de Duitsers hadden zware artillerie die onmogelijk door het lichte geschut van Kornwerderzand kon worden uitgeschakeld. Om in de behoefte aan zwaarder geschut te voorzien, werd de ondersteuning van de kanonneerboot Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau ingeroepen.

Deze week jarig

Geen jarigen deze week.

De stellingen bij Den Oever en Kornwerderzand werden tussen 1932 en 1936 aangelegd, direct na de realisatie van de Afsluitdijk. Dit gebeurde onder druk van de toenmalige legerleiding die met de voorgenomen aanleg van de dijk twee nieuwe problemen signaleerde. Allereerst vormde de dijk een nieuwe toegangsweg naar de Vesting Holland die aan de noordzijde samenviel met het noordfront van de Stelling Amsterdam. Ook kwam de weg naar marinehaven Den Helder open te liggen.

Maar wat de legerleiding nóg meer zorgen baarde, was het voornemen om in de Afsluitdijk twee spuisluiscomplexen aan te brengen, respectievelijk bij Den Oever en Kornwerderzand. Deze waren bedoeld om het waterpeil van het IJsselmeer te regelen en zouden bovendien van groot belang zijn voor de inundaties – het ter verdediging onder water zetten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Grebbelinie. Het kon echter catastrofale gevolgen hebben als de spuisluizen in vijandige handen zouden vallen.

Rond het sluizencomplex van Kornwerderzand werden zeventien zware kazematten aangelegd. De twee oostelijke linies konden de kop van de Afsluitdijk onder vuur nemen. De linie ten westen van de sluizen stond in de richting van Breezanddijk opgesteld. Aan de oostzijde werd de stelling afgesloten met een dubbele rijk stalen H-profielen, bedoeld als versperring voor pantservoertuigen. De zogenaamde 'Asperges'.

 

Rond de vernielde Wonsstelling in juni 1940

Tijdens de meidagen van 1940 rukten de Duitsers in het noorden van het land op richting de Afsluitdijk. Daar stuitten zij eerst op de Wonsstelling, die met meer moeite dan verwacht op 12 mei viel. De stelling bij Kornwerderzand hield vervolgens stand tot de Nederlandse capitulatie. De filmbeelden zijn van begin juni 1940 en tonen de gevolgen van de strijd langs de negen kilometer lange stelling. Ze zijn gemaakt door kapitein P. van der Linden, commandant van het middenvak van de Wonsstelling, het vak van 1-I-33 Regiment Infanterie. Bestudeerd wordt onder andere het effect van het vijandelijk vuur op de veldversterkingen, die door de hoge grondwaterstand noodgedwongen boven het maaiveld uitstaken. Deze van hout en aarde gemaakte ‘molshopen’ waren kwetsbaar voor vijandelijk vuur. Op de beelden ook de haven van Makkum, de kerk van Wons, vernielde boerderijen bij Hajum en een kranslegging op het kerkhof van Wons bij het graf van J. de Frankrijker, in aanwezigheid van burgemeester Weerstra.

Laatste forum onderwerpen

2020-05-05 Uitgelicht

Welkom bij Clubs!

Kijk gerust verder op deze club en doe mee.

Wat is dit?


Of maak zelf een Clubs account aan:


Aanbevelingen door leden:

grc starstarstarstarstar

Omdat het de herhindering aan 40/45 levend houdt.