Vol unieke beelden en onbekende foto's

Oorlog is een bijzondere situatie. Het leed dat mensen dan moeten doormaken is vaak ongekend. Dat besef je overigens pas vaak als je het zelf mee maakt. Nederland kent het geluk al sinds 1945 op eigen grond geen oorlogssituatie te hebben gehad. Gelukkig maar!  Maar velen weten ook niet meer wat het is om je vrijheid te verliezen en nemen aan dat het iets vanzelfsprekends is.

Soms levert oorlog ook goede zaken op. De dwang om op je vijand vooruit te lopen, leveren uitvindingen op die, hoewel in eerste instantie gevaarlijk en bedreigend, later in het burgerleven ook goede toepassingen kent. Zo heeft de geneeskunde vooral na de 1e Wereldoorlog een enorme vlucht genomen.

Deze club is opgezet vanuit educatieve gronden en vooral om niet te vergeten. Om te blijven beseffen dat "je mening kunnen geven" niet altijd vanzelfsprekend is. Als mens moet je daar soms voor vechten, soms zelfs voor sterven.

Dagelijks zal een of meerdere foto's geplaatst gaan worden en in het weekend een nieuwe video. Door dit te doen hoop ik een beeld en gevoel te geven voor alles wat we kwijt waren, weer terug gekregen hebben, maar wat we gemakkelijk opnieuw weer kunnen verliezen!

 - - - = = o 0 o = = - - -

 

Burgemeester Ter Pelkwijk op het bordes van het stadhuis, 7 mei 1945. In 1942 hadden de Duitsers hem uit zijn functie gezet en was hij ondergedoken in Doorn.

De net terugekeerde Utrechtse burgemeester Gerhard ter Pelkwijk vond dat er een eind moet komen aan al die losbandigheid en schreef in de meidagen van 1945: "De (Canadese) mannen zochten ontspanning en vertier en trachtten met zwarte handel geld te verdienen. Met jeeps en trucks werd wild gereden, er hadden vele ongelukken plaats ... Er werd gedanst, geflirt, openlijk gevrijd. Dit laatste gaf aanstoot." 

Om al dat openlijke geflirt in goede banen te leiden kwamen er maatregelen die vrijpartijen in de openbare ruimte moesten terugdringen. Het handhaven bleek moeilijk. Voor de Utrechtse jongelui werd de zomer van '45 er één van vrijheid en feesten.

 

Op Oorlogspad met Maarten van Rossem 27 september 2020

In deze aflevering staan we stil bij de periode net na Operatie Market Garden. Inmiddels is de wijk schutgraaf verrezen; een keurige mooie nieuwbouwwijk met leuke tuintjes en spelende kinderen die niet vermoeden dat ze bovenop een massagraf tikkertje aan het spelen zijn. Ondanks de zeer intensieve strijd kwamen de Duitsers niet in Elst, laat staan tot aan de Nijmeegse brug. Met archeoloog Martijn Reinders bezoekt Maarten de Breedlersestraat bij Elst, ze stoppen bij een berm met een bijzonder verhaal. Na het mislukken van Operatie Market Garden zetten de Duitsers zich schrap voor wat er misschien nog komen zou, een heel gebied werd leeg gemaaid: meer dan 100.000 mensen moesten huis en haard verlaten en er werden dwangarbeiders ingezet om nieuwe stellingen aan te leggen. Een klein deel van deze arbeiders was vrijwillig: een groep van deze werkers werd ondergebracht in wat nu het ROC is in Velp. Samen met Leo van Midden bezoekt Maarten deze school. Ook gaan ze kijken bij een bunker op de grens van Gelderland.

Massabegrafenis verzetsmensen in Zwolle.

Op de foto staan jongeren in het uniform van de padvinderij. De scouting was tijdens de oorlog verboden, omdat die weigerde samen te werken met de Duitse Jeugdstorm. Maar de afzonderlijke scoutinggroepen bleven illegaal bestaan en hielpen soms mee met het verzet.

"Het werk van de NS was in de loop van 1944 al steeds gevaarlijker geworden door voortdurende beschietingen vanuit geallieerde vliegtuigen en verzetsacties bij het spoor". "Voor de mensen op de trein was er waarschijnlijk niet veel aansporing nodig om tijdens de spoorwegstaking hun post verlaten. Hoewel een aantal onderduikers al snel weer tevoorschijn kwam omdat persoonlijke represailles uitbleven, hielden medewerkers boven de rivieren zich uiteindelijk toch acht maanden verborgen". "Natuurlijk hadden ze achteraf het gevoel dat ze iets hadden bijgedragen en in moreel opzicht was dat ook zeker zo."
Er worden kanttekeningen geplaatst bij de houding van de NS in de oorlog. De NS-top had zich hooguit binnen het geoorloofde verzet tegen eisen die de Duitsers aan het bedrijf zelf hadden gesteld, zoals tegen het leveren van personeel voor de Arbeidseinsatz. Van meedoen met eerdere stakingen, zoals die van februari 1941 of april/mei 1943 had de directie niets willen weten. Ook illegale acties van individuele spoorwegmedewerkers werden niet door de top van het bedrijf gesteund. Daarmee verbleekte de glans van die heroïsche spoorwegstaking toch enigszins.

Nijverdal werd op maandag 9 april 1945 bevrijd. Vooraf hadden enkele leden van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (NBS) waardevolle inlichten verstrekt aan het Canadese commando in Rijssen. De Canadezen besloten om direct naar Nijverdal door te stoten en het dorp te bevrijden.  

Binnen een uur na de binnenkomst van de bevrijders kwamen de leden van de NBS ongeveer twintig Duitsers gevangen. De meeste Duitsers hadden die maandagmiddag hun wapens al opgepakt en vertrokken. Tijdens de bevrijding vonden er geen grote gevechten plaats in Nijverdal, de volgende morgen trokken de Canadezen naar Hellendoorn, waarmee de gehele gemeente was bevrijd. 

 

Op deze foto zien we de intocht van de Duitse troepen in Haaksbergen. Kennelijk waren daarvoor geen tanks en vliegtuigen nodig, het was meer een stille optocht. De Duitsers vervolgden de tocht richting de Gelderse Achterhoek. De Haaksbergse bevolking slaat de intocht met gemengde gevoelens gaande. Maar nadat de Duitsers in Haaksbergen waren aangekomen ging het leven zo goed en zo kwaad als kon 'gewoon' verder. Eind 1942 werd het grimmiger in het Twentse dorp door allerlei acties en razzia's. 117 Haaksbergenaren kwamen om het leven tijdens de oorlog. Eén week voor de bevrijding op 1 april 1945 werd de Ster van Twente gebombardeerd waardoor nog eens 57 inwoners het leven lieten.

Op Oorlogspad met Maarten van Rossem 20 september 2020

Archeoloog Martijn Reinders heeft aan de hand van kaarten uitgezocht waar de exacte locatie van een gecrashte sterling bommenwerper moet zijn geweest. Samen met Maarten duikt hij de bossen in en dat wordt een ware expeditie. Het is nat en het is behoorlijk zoeken maar ze vinden de crashlocatie en vinden zelfs restanten van het bewuste vliegtuig. Daarnaast neemt Robert Voskuil uit Oosterbeek Maarten mee langs sporen van de gevechten in Oosterbeek. Schuttersputten in het bos en een hek van een voortuin met nooit herstelde oorlogsschade. De strijd was tegen die tijd al verloren, de geallieerden werden in Oosterbeek ingesloten door Duitsers en konden alleen maar ontsnappen via de rivier. Op het punt waar die ontsnapping plaatsvond staat een monument dat zo’n 15 jaar geleden door particulieren geplaatst en gemaakt is. Erg bijzonder is dat je er nauwelijks kunt komen…

Deze week jarig

Geen jarigen deze week.

Aanbevelingen

grc starstarstarstarstar
Omdat het de herhindering aan 40/45 levend houdt.

Welkom bij Clubs!

Kijk gerust verder op deze club en doe mee.

Wat is dit?


Of maak zelf een Clubs account aan:


Aanbevelingen door leden:

grc starstarstarstarstar

Omdat het de herhindering aan 40/45 levend houdt.