Nederland in Oorlog ( in foto's )

Tijdens de bevrijding van Haarlem is een vrouw is op het dak van een huis geklommen om naar de laagvliegende vliegtuigen te kijken. De bommenwerpers zijn dit keer niet geladen met bommen, maar met voedselpakketten.

De foto is gemaakt door G.Th. Delemarre, tijdens de oorlog beroepsfotograaf in Haarlem. Gedurende de Bevrijdingsdagen maakt hij in totaal maar liefst vierhonderd foto’s. Eind 2019 schenkt de heer Delemarre al deze negatieven aan het Noord-Hollands Archief.

Wiebe Soetendal zat bij de Binnenlandse Strijdkrachten. Hij kreeg de opdracht om te voorkomen dat de Duitsers de Noordoostpolderdijk bij Lemmer zouden opblazen. Het verzet werd over de situatie ter plekke ingelicht door drie Polen die deel uitmaakten van de in Lemmer gestationeerde Duitse bewakingstroepen. Na de Bevrijding werd lange tijd in de polder aangenomen dat deze Polen de polder hadden gered. Ze beweerden de lonten op het kritieke moment verdonkeremaand te hebben. Maar toen Soetendal in de morgen van de 17de april de situatie in ogenschouw nam, kon hij alleen maar concluderen dat niets erop wees dat de Duitsers de dijk hadden willen opblazen. Op 17 april 1945 bliezen de Duitsers echter wel de dijk van de Wieringermeerpolder in Noord-Holland op.

Soldaten in IJmuiden, Nederland, vlak na de bevrijding in mei 1945.

Op 10 februari 1944 maakte de B-17 Flying Fortress Dinah Might van piloot Thomas F. Sharpless een noodlanding op kavel J107, vlakbij de noordpunt van Schokland. Drie bemanningsleden waren eerder al met hun parachute uit het toestel gesprongen en bij Ossenzijl neergekomen. De andere zeven overleefden de noodlanding en werden vrijwel direct krijgsgevangen gemaakt. Het vliegtuigwrak werd al gauw een geliefde plek voor uitstapjes, vooral als familie van buiten de polder op bezoek kwam. Er kwamen zelfs zoveel bezoekers uit de richting van Emmeloord dat er een pad ontstond. In 1947 poseerde het kantoorpersoneel van de Directie van de Wieringermeer uit Zwolle op het wrak. In 1948 werd het vliegtuigwrak geborgen en kreeg de weg naast de kavel de toepasselijke naam Vliegtuigweg. In 2015 kreeg het eerder genoemde pad de naam: Dinah Mightpad.

Hendrik Seyffardt leek een sleutelfiguur gedurende de bezettingsjaren. Voor de Duitse bezetter echter, was hij simpelweg een figuur die kon worden ingezet voor propagandadoeleinden. Seyffardt werd immers, nadat hij met pensioen gegaan was na een voorbeeldige militaire loopbaan, door de Duitse bezetter ingezet als bevelhebber van het Nederlandse Legioen. Dit was een militaire eenheid die aan het Oostfront vocht binnen het kader van de Waffen-SS. De eenheid zou in Seyffardts visie volledig uit Nederlanders moeten bestaan, maar in de werkelijkheid bleek een andere. De liquidatie van Seyffardt door de communistische verzetsgroep CS-6 betekende niet alleen dat het verzet zijn aanvankelijke houding tegenover liquidaties herzag, maar had ook tot gevolg dat de bezetter, in samenwerking met collaborerende Nederlanders, overging tot brute vergeldingsacties.

Afbeelding: eedaflegging door leden van het Nederlandse Legioen.