Nederland in Oorlog ( in foto's )

Oorlog is een bijzondere situatie. Het leed dat mensen dan moeten doormaken is vaak ongekend. Dat besef je overigens pas vaak als je het zelf mee maakt. Nederland kent het geluk al sinds 1945 op eigen grond geen oorlogssituatie te hebben gehad. Gelukkig maar!  Maar velen weten ook niet meer wat het is om je vrijheid te verliezen en nemen aan dat het iets vanzelfsprekends is.

Soms levert oorlog ook goede zaken op. De dwang om op je vijand vooruit te lopen, leveren uitvindingen op die, hoewel in eerste instantie gevaarlijk en bedreigend, later in het burgerleven ook goede toepassingen kent. Zo heeft de geneeskunde vooral na de 1e Wereldoorlog een enorme vlucht genomen.

Deze club is opgezet vanuit educatieve gronden en vooral om niet te vergeten. Om te blijven beseffen dat "je mening kunnen geven" niet altijd vanzelfsprekend is. Als mens moet je daar soms voor vechten, soms zelfs voor sterven.

Regelmatig zullen een of meerdere foto's geplaatst gaan worden en in het weekend een nieuwe video. Door dit te doen hoop ik een beeld en gevoel te geven voor alles wat we kwijt waren, weer terug gekregen hebben, maar wat we gemakkelijk opnieuw weer kunnen verliezen!

 - - - = = o 0 o = = - - -

Amateurfotograaf Joseph Beijvoets legde in Weerselo stiekem de begrafenis vast van de bemanning van een Engelse bommenwerper. Het toestel maakte deel uit van een armada van 1.077 vliegtuigen om Bremen te bombarderen en werd in de nacht van 25 op 26 juni 1942 neergeschoten door een Duits jachtvliegtuig. De bommenwerper stortte neer op een boerderij in de buurschap Dulder. De volledige bemanning kwam om het leven, de boerderij werd vernield maar de bewoners kwamen met de schrik vrij. Alle restanten werden door de Duitsers zorgvuldig opgeruimd. Op 28 juni werden de stoffelijke resten van de ongeïdentificeerde bemanning in vijf kisten begraven op de begraafplaats in Weerselo. Een peloton Duitse soldaten brengt op de foto de laatste militaire eer aan de omgekomen piloten.

Tijdens de oorlog kwamen in Overijssel in totaal 456 vliegtuigen neer, waarvan 240 aan geallieerde zijde. In de laatste fase van de oorlog vielen de geallieerden Duitse stellingen, strategische Nederlandse objecten en spoorverbindingen aan. De luchtoorlog bleef niet zonder gevolgen. Aan Duitse kant moest bijvoorbeeld een jachtvliegtuig een noodlanding maken in de kassen van een kwekerij in Ittersum bij Zwolle. Op de foto zien we een Duits toestel dat in 1943 verongelukte bij een viaduct aan de Hoogstraat in Zwolle.

De Binnenlandse Strijdkrachten Smallingerland hebben op 15 april 1945 Pier Nobach, ‘de Duivel van het Westerkwartier’, gevangen genomen in een woning in de Surhuizumer Mieden. De dag erna wordt deze beruchte Landwachter voorop een auto gebonden en triomfantelijk door Augustinusga gereden. De 62-jarige Landwachter Nobach voerde tijdens de oorlog vanuit zijn versterkte boerderij in Doezum een waar schrikbewind uit in de Fries-Groningse grensstreek. Onderduikers in de buurt en hun helpers liepen groot gevaar. Op 30 oktober 1943 werd er door het verzet een aanslag op Nobach gepleegd. Per vergissing werd niet hij, maar zin 27-jarige zoon geliquideerd. Door het toedoen van vader Nobach werden als vergelding drie bekenden uit de buurt geëxecuteerd en werd een dertiental als gijzelaar naar Kamp Vught afgevoerd. Voor zijn misdaden werd Nobach in 1949 tot een levenslange straf veroordeeld. Na enkele maanden verslechtert zijn geestelijke toestand en wordt hij weer vrijgelaten.

Jan Kars, een marechaussee geboren in Osdorp, komt in juli 1940 naar Zeeuws-Vlaanderen. Daar wordt hij partizaan. Op 4 augustus 1944 neemt hij deel aan de geslaagde overval op het distributiekantoor van Oostburg door Knokploeg-de Vos, alias Knokploeg Zeeland. Hij speelt daarin een cruciale rol en duikt vervolgens in Oostburg onder. Als de knokploeg overgaat in de Ordedienst (OD), wordt hij waarnemend commandant. Op 20 oktober besluit hij om door de vuurlinie naar de oprukkende Canadezen te gaan om hen ervan af te houden het vuur te richten op een hoeve bij Waterlandkerkje. Daar bevinden zich zeventig gevluchte burgers. Tijdens deze actie sneuvelt hij door een, vermoedelijk Canadese, granaat. Drie dagen later wordt hij door zijn mede-verzetslieden ter aarde besteld. Op de foto de begrafenisstoet, die waarschijnlijk stil staat op de plaats waar Kars getroffen door fataal granaatvuur werd getroffen waar hij overleed.

Portretfoto van het joodse onderduikertje Rosa Landau. Haar schuilnaam is Coly Peypers. Rosa is bij de familie De Vries in Koudum ondergedoken. In 1944 wordt het te gevaarlijk. De familie De Vries verricht veel verzetswerk. Rosa wordt ondergebracht in Woudsend. Na de oorlog vestigt zij zich in Zuid-Afrika.